Voeding is iets wat iedereen elke dag meemaakt, maar waarover veel mensen weinig weten. Wat je eet, heeft direct invloed op hoe je je voelt, hoe goed je slaapt en hoe sterk je lichaam is. Toch is het onderwerp voor veel mensen verwarrend. Er zijn zoveel diëten, adviezen en meningen dat je door de bomen het bos niet meer ziet. In deze blog leggen we het simpel uit, zodat je weet waar je op kunt letten.
Wat je lichaam nodig heeft uit eten en drinken
Je lichaam heeft elke dag bepaalde stoffen nodig om goed te werken. Denk aan koolhydraten, eiwitten, vetten, vitamines en mineralen. Koolhydraten geven je energie, eiwitten helpen bij het herstel van spieren en vetten zijn nodig voor je hersenen en hormonen. Een goed eetpatroon bevat al deze stoffen in de juiste hoeveelheid. Dat hoeft echt niet ingewikkeld te zijn. Wie gevarieerd eet, met veel groente, fruit, volkoren producten en peulvruchten, komt al een heel eind. Mineralen zoals calcium zijn ook een belangrijk onderdeel van wat je dagelijks binnenkrijgt. Calcium zit vooral in zuivel zoals melk, yoghurt en kaas, en het helpt je botten en gebit sterk te houden. Wie weinig of geen zuivel eet, loopt de kans een tekort aan calcium op te lopen. Gelukkig zijn er ook andere bronnen, zoals bepaalde groenten en verrijkte plantaardige dranken.
Hoeveel je eet is net zo belangrijk als wat je eet
Niet alleen de keuze van producten telt, ook de hoeveelheid speelt een grote rol. Te veel eten leidt op den duur tot overgewicht, zelfs als je gezonde producten kiest. Te weinig eten zorgt er dan weer voor dat je lichaam tekortkomt. Het gaat dus om balans. Een goede manier om grip te houden op je inname is door te letten op portiegroottes. Veel mensen eten meer dan ze denken, zeker bij producten zoals pasta, rijst of noten. Het helpt ook om langzaam te eten, want je hersenen hebben tijd nodig om te registreren dat je genoeg hebt gehad. Suiker en zout zijn twee stoffen die mensen in het Westen gemiddeld te veel binnenkrijgen. Ze zitten verstopt in allerlei kant en klare producten, van soep tot ontbijtgranen. Door vaker zelf te koken, houd je beter in de hand wat er in je maaltijden zit.
Het verschil tussen bewerkt en onbewerkt eten
Onbewerkte producten zijn producten die zo weinig mogelijk zijn aangepast voordat ze in de winkel liggen. Denk aan een appel, een ei of gedroogde bonen. Sterk bewerkte producten zijn anders samengesteld, met veel toegevoegde suikers, zout, kleurstoffen en conserveermiddelen. Onderzoek laat zien dat mensen die veel sterk bewerkt eten, een grotere kans hebben op hart en vaatziekten, overgewicht en suikerziekte. Dat wil niet zeggen dat je nooit iets bewerkt mag eten, maar het helpt om het te beperken. Een vuistregel is om de ingrediëntenlijst op een verpakking te lezen. Hoe korter de lijst en hoe herkenbaarder de ingrediënten, hoe minder bewerkt het product is. Verse of zo min mogelijk bewerkte producten zijn daarmee een betrouwbare basis voor een gezond eetpatroon.
Drinken als onderdeel van gezond eten
Wat je drinkt, hoort net zo goed bij een gezond leefpatroon als wat je eet. Water is de beste keuze voor de meeste mensen. Het lichaam bestaat voor een groot deel uit water en heeft het nodig voor bijna alle lichamelijke processen. Suikerhoudende dranken zoals frisdrank en vruchtensap leveren veel calorieën zonder dat je er honger van wegneemt. Dat maakt ze een veelgenoemde oorzaak van onbewuste gewichtstoename. Koffie en thee zonder suiker zijn goede alternatieven, mits je er niet te veel van drinkt. Alcohol valt ook in de categorie dranken om op te letten. Het levert calorieën, kan de slaap verstoren en heeft bij regelmatig gebruik nadelige gevolgen voor de lever en het hart. Twee glazen water extra per dag is voor de meeste mensen al een merkbare stap in de goede richting.
Veelgestelde vragen
Hoeveel groente en fruit moet je per dag eten?
Het advies is om dagelijks minimaal 250 gram groente en twee stuks fruit te eten. Dat klinkt als veel, maar als je groente ook bij de lunch of als tussendoortje eet, kom je er sneller dan je denkt.
Wat zijn de gevolgen van een tekort aan calcium?
Een tekort aan calcium kan leiden tot zwakkere botten en een groter risico op botbreuken. Op de lange termijn kan het ook bijdragen aan osteoporose, een aandoening waarbij de botten broos worden. Zuivel, bepaalde bladgroenten en verrijkte plantaardige dranken helpen om voldoende calcium binnen te krijgen.
Kun je gezond eten op een klein budget?
Gezond eten hoeft niet duur te zijn. Peulvruchten zoals linzen en bruine bonen zijn goedkoop en zitten vol eiwitten en vezels. Seizoensgroenten zijn meestal goedkoper dan uitheemse producten. Zelf koken kost over het algemeen minder dan kant en klare maaltijden kopen.
Is het erg als je soms ongezond eet?
Soms iets ongezonds eten heeft op zichzelf geen grote gevolgen. Het gaat om wat je de meeste tijd eet. Een gevarieerd en overwegend onbewerkt eetpatroon biedt genoeg ruimte voor een uitzondering, zonder dat dit iets afdoet aan je gezondheid op de lange termijn.
Redactie
Joost