Geschiedenisles over Duitse economie in de jaren 30

Total
0
Shares
Geschiedenisles over Duitse economie in de jaren 30

Geschiedenisles over Duitse economie in de jaren 30


Hieronder ga ik in op de economie in de jaren 30 van Duitsland. In deze tijd kwam Hitler aan de macht. Wat zich daarvoor in Duitsland heeft afgepeeld heeft een grote uitwerking op de sfeer die er in de jaren na de oorlog in heel Europa heerste. Nu gaat het dus vooral om de verschillende pogingen tot staatsgrepen in Duitsland en de binnenlandse politiek.

Eerste wereldoorlog voorbij

Nadat de eerste wereldoorlog achter de rug was en Duitsland officieel de schuld kreeg voor de oorlog, kwam Duitsland erg in het nauw. In de buitenlandse politiek had het land niet veel meer te zeggen en kreeg het vertrouwen niet meer van Europa. Ook kon het de herstelbetalingen niet meer doen, omdat de financiering voor de zogeheten ‘grote oorlog’ nog niet eens afbetaald waren. Duitsland kreeg na die oorlog een heel nieuw bestuur en het werd een republiek in plaats van een keizerrijk. Er was dus geen groot heerser meer, maar een president en een kanselier en er ontstond een groot parlement.


Republiek van Weimar

Deze nieuwe republiek werd de ‘Republiek van Weimar’ genoemd. Er waren heel veel verschillende partijen in dit parlement. Conservatieven, socialisten, communisten, noem maar op. Al deze verschillende partijen en groeperingen hadden ook verschillende ideeën over het regeren van een land. Vooral na de oorlog volgden pogingen tot revolutie zich in snel tempo op, maar deze mislukte echter allemaal.

Revoluties volgen elkaar snel op

Het begon al net na de oorlog in 1918-1919. de communisten probeerden een revolutie te starten, omdat ze het niet eens waren dat het grote keizerrijk van Wilhelm I veranderende in een republiek. Kort daarna (in 1920) deden de conservatieven tezamen met het vroegere keizerlijk leger een poging. Ze bezetten de regeringsgebouwen in Berlijn en riepen de conservatief Kapp uit tot de nieuwe regeringsleider. Maar ook deze poging mislukte. Doordat de Fransen en Belgen het Ruhrgebied binnen vielen om de Duitsers te dwingen sneller en meer herstelbetalingen te doen, kwam er chaos in de republiek Duitsland. Het Ruhrgebied was (en is nog steeds) het grootste industriegebied van Duitsland en door de belegering konden de Duitse arbeiders kiezen tussen staken of doorgaan met werken, maar dan wel alle gemaakte producten en grondstoffen laten gaan naar Frankrijk en België. De arbeiders kozen voor staken, dat kwam ook door de steun die ze kregen van de Duitse regering. Die financierde de arbeiders, zodat ze een gewoon inkomen hadden. Door het betalen van deze salarissen kwam de Duitse republiek nog meer in de schulden. Door de chaos die ontstond, bedacht de communistische partij een plan om een staatsgreep uit te voeren. Maar ook deze staatsgreep mislukte doordat het leger, dat eerst de conservatieven hielp bij hun poging tot revolutie, nu wel bereid was de revolutie te onderdrukken.

Vorming National Sozialistische Deutsche Arbeiters Partei

In Beieren vormde zich op ongeveer hetzelfde moment een kleinen partij, genaamd: National Sozialistische Deutsche Arbeiters Partei (NSDAP). Met aan het hoofd: Adolf Hitler. Een man geboren in Oostenrijk, die later de meest gevreesde en door velen ook de meest gehate man ter wereld werd. Het was een fascistische partij en volgde het voorbeeld van de meest bekende fascistische leider: Benito Mussolini. Die even daarvoor aan de macht was gekomen in Italië. Ook de NSDAP probeerde in 1923 door een staatsgreep aan de macht te komen. Deze staatsgreep mislukte echter en Hitler werd opgepakt. Tijdens zijn tijd in de gevangenis schreef hij het boek: ‘Mein Kampf’, waarin zijn ideeën stonden beschreven. Door onder andere dit boek kwamen er steeds meer aanhangers van het nationaal-socialisme.
De nationaal-socialisten wilden wel de politiek in en als dat niet door een staatsgreep kon, moest het maar op de gewone legale manier. Maar bij de verkiezingen van 1928 behaalden de nationaal-socialisten slechts 3% van de stemmen. De politieke macht leek verder buiten handbereik dan ooit.


Kabinet in 1928

Het kabinet dat in 1928 gevormd was, (tussen de SPD, DDP, de Centrumpartij en de DVP) was het met heel veel dingen niet eens. Dit kwam vooral aan het licht toen de DVP en de SPD het voor de zoveelste keer niet met elkaar eens waren tijdens een discussie over de werkloosheid in Duitsland. toen de SPD geen gelijk kreeg van de rest van de volksvertegenwoordiging, stapte het uit het kabinet en er moesten nieuwe verkiezingen worden gehouden. Uit de verkiezingen kwam geen winnaar en er kon geen coalitie worden gevormd. Dit getuigde al van de zwakte van de parlementaire democratie in Duitsland.
De NSDAP was na de staatsgreep zo klein geworden dat er weinig meer van de partij over was. Toen Hitler in 1925 uit de gevangenis kwam begon hij helemaal overnieuw met zijn partij. Hij richtte zich meer en meer op heel Duitsland en de NSDAP werd een landelijke partij. In 1930 was er voor de zoveelste keer een coalitie gevallen en werd de Centrumleider Brüning rijkskanselier. Hij nam zijn toevlucht tot artikel 48 van de grondwet. Daarin stond dat als het kabinet was gevallen er nog geregeerd zou kunnen worden met noodverordeningen. Dat hield in dat de rijkskanselier en de president de leiding over het land hadden en dat de president de meeste macht over het land had. Hij kon namelijk de noodverordeningen ongedaan maken en was überhaupt niet verplicht deze noodverordeningen te tekenen. De rijkskanselier zou in zo’n geval niets kunnen doen en er zouden nieuwe verkiezingen moeten worden gehouden. Dit gebeurde ook in 1930 en het zou het begin betekenen voor de grote nieuwe NSDAP die veel meer macht zou krijgen.

NSDAP bijna grootste partij

Bij deze verkiezingen ging de NSDAP van 12 naar 107 zetels in het parlement. Hiermee waren ze nog niet de grootste partij, maar wel de één na grootste. De democratie was ver te zoeken, omdat er niet veel partijen waren die met elkaar een coalitie wilde vormen en geen enkele partij had in z’n eentje de meerderheid behaald. De president moest nu wel akkoord gaan met de noodverordeningen. In 1932 werd Brüning ontslagen door de president en er werd een conservatieve rijkskanselier benoemd: ‘von Papen’. Hij schreef kort daarna nieuwe verkiezingen uit en bij deze verkiezingen in juli 1932 zou de NSDAP de grote winnaar worden. Ze behaalde 230 zetels.

Rijkskanselier von Papen

De president Hindenburg en de rijkskanselier von Papen wilden niet dat Hitler de nieuwe rijkskanselier werd, dus werden er voor de zoveelste keer verkiezingen uitgeschreven. De uitslag veranderde echter niet veel en uiteindelijk benoemde Hindenburg Hitler in januari 1933 tot rijkskanselier, maar wel zorgde von Papen ervoor dat hijzelf vice-kanselier werd en dat het kabinet uit voornamelijk conservatieven bestond. Van de 12 kabinetsleden waren er maar 3 van de NSDAP (inclusief Hitler). In maart 1933 haalt Hitler het kabinet over een machtigingswet te tekenen waarin stond dat er alleen op de NSDAP mocht worden gestemd en de andere partijen dus verdwijnen. Hiermee kreeg Hitler tesamen met zijn partij alle macht in Duitsland.

De rest is geschiedenis…

Hitler had dus goed gebruik gemaakt van de zwakte van de democratie in het parlementaire Duitsland en hij heeft op de momenten van chaos toegeslagen, zodat hij het vertrouwen van de kiezers kreeg. Door zijn goede toespraken was het moeilijk Hitler niet te geloven.




 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Dit vind je misschien ook leuk