De impact van smartphones gaat verder dan het stroomverbruik tijdens het opladen. Voor de productie zijn verschillende grondstoffen nodig en uiteindelijk belandt een deel van de toestellen bij het elektronisch afval. Steeds meer consumenten en bedrijven kijken daarom naar manieren om bewuster met hun apparatuur om te gaan. Bij de keuze voor een duurzame smartphone spelen onder meer materiaalgebruik, repareerbaarheid en levensduur een rol.
Wat maakt een smartphone werkelijk duurzaam?
Bij duurzaamheid bij smartphones denkt men vooral vaak aan een energiezuinig scherm of een recyclebare verpakking. Het begint echter al bij de grondstoffen die nodig zijn voor de productie, zoals kobalt, lithium en tin. De winning en verwerking daarvan kunnen gevolgen hebben voor mens en milieu. De herkomst van materialen is daarom een belangrijk punt om mee te nemen. Daarnaast speelt de levensduur van het toestel een grote rol. Een smartphone die langer gebruikt kan worden, hoeft minder snel vervangen te worden. Repareerbaarheid, langdurige softwareondersteuning en de beschikbaarheid van reserveonderdelen zijn daarom belangrijke kenmerken om bij de aanschaf op te letten. Ook het gebruik van gerecyclede en verantwoord gewonnen materialen kan meewegen.
Voorbeeld van een andere aanpak
Een fabrikant die duurzaamheid nadrukkelijk meeneemt in het ontwerp van zijn smartphones is Fairphone. Maar wat maakt de Fairphone 6 Plus duurzaam? Een belangrijk onderdeel van de aanpak is het modulaire ontwerp. Verschillende onderdelen kunnen afzonderlijk worden vervangen wanneer ze kapot of versleten zijn. Daarbij is het toestel zo ontworpen dat gebruikers een aantal reparaties zelf kunnen uitvoeren. Een versleten batterij, beschadigd scherm of defecte camera hoeft daardoor niet direct te betekenen dat de volledige smartphone moet worden vervangen. Fairphone besteedt daarnaast aandacht aan de herkomst van grondstoffen en het gebruik van gerecyclede en eerlijker gewonnen materialen. Ook softwareondersteuning is onderdeel van de aanpak. Door hardware en software op een langere gebruiksduur af te stemmen, wordt het makkelijker om een toestel meerdere jaren te blijven gebruiken.
De impact van productie en logistiek
Een belangrijk deel van de milieu-impact van een smartphone ontstaat voordat het toestel bij de gebruiker terechtkomt. Grondstoffen moeten worden gewonnen en verwerkt, onderdelen worden geproduceerd en het uiteindelijke toestel moet worden geassembleerd en vervoerd. Juist daarom is de gebruiksduur belangrijk. Wanneer een smartphone langer meegaat, hoeft er minder snel een nieuw exemplaar te worden geproduceerd. Ook refurbished toestellen kunnen binnen zo'n beleid een rol spelen. Daarbij worden gebruikte smartphones gecontroleerd, waar nodig gerepareerd en opnieuw aangeboden. Zo blijven bestaande apparaten langer in gebruik.
Softwareondersteuning bepaalt mede de levensduur
Bij duurzaamheid ligt de aandacht vaak op materialen en reparaties, maar software is minstens zo relevant. Een smartphone kan technisch nog goed functioneren terwijl de ondersteuning vanuit de fabrikant op een gegeven moment stopt. Vooral de beschikbaarheid van beveiligingsupdates is belangrijk wanneer een toestel langere tijd wordt gebruikt. Het is daarom verstandig om bij aankoop te controleren hoe lang een fabrikant updates voor een bepaald model belooft.
Kijk naar de volledige levensduur
Een veelgemaakte fout is om duurzaamheid aan één eigenschap van een smartphone te koppelen. Een laag energieverbruik of het gebruik van gerecycled materiaal zegt bijvoorbeeld nog niet alles over de totale impact van een toestel. Een bredere beoordeling kijkt ook naar de herkomst van materialen, repareerbaarheid, softwareondersteuning en wat er na gebruik met het apparaat gebeurt. Kan een batterij worden vervangen? Zijn onderdelen verkrijgbaar? Kan het toestel worden opgeknapt en opnieuw worden gebruikt? Kijk dus bij aanschaf al naar die volledige levensduur, want zo ontstaat er een beter beeld van hoe duurzaam een smartphone daadwerkelijk is.
Redactie
Joost