Lenzen vloeistof bevat borax (of boorzuur) als conserveringsmiddel, maar in een zeer lage concentratie van minder dan 1%. Dat klinkt geruststellend, en voor de meeste mensen is dagelijks gebruik van contactlensvloeistof met deze stof ook veilig. Toch is het goed om te begrijpen wat borax in jouw lensvloeistof doet, en wanneer je er voorzichtig mee moet zijn.
Waarom zit borax in lenzen vloeistof?
Boorzuur en borax (natriumtetraboraat) worden in contactlensvloeistof gebruikt als conserveringsmiddel en als bufferend middel. Een buffer zorgt ervoor dat de zuurgraad (pH) van de vloeistof stabiel blijft, dicht bij die van tranen. Dat maakt de vloeistof comfortabeler voor je oog. Zonder zo’n buffer zou de vloeistof irritatie kunnen veroorzaken bij contact met het slijmvlies van je oog.
Borax helpt ook om bacteriegroei in de vloeistof te remmen. Dat is belangrijk, want lensvloeistof staat soms dagenlang open en komt herhaaldelijk in contact met de buitenlucht. Een conserveringsmiddel houdt de vloeistof langer veilig in gebruik.
Hoe laag is de concentratie borax in lenzen vloeistof?
Volgens het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) is de concentratie boorzuur in contactlensvloeistof minder dan 1%. Dat is aanzienlijk lager dan de concentraties waarbij borax schadelijk kan zijn. Ter vergelijking: in producten als slijm (een populair knutselproduct bij kinderen) kan de concentratie borax veel hoger liggen, wat aanleiding gaf tot veiligheidswaarschuwingen. Bij lensvloeistof speelt dat risico op die manier niet.
Die lage concentratie is niet toevallig. Fabrikanten houden zich aan Europese regelgeving voor cosmetische en medische producten. Contactlensvloeistof valt onder de categorie medische hulpmiddelen, wat betekent dat de samenstelling streng gecontroleerd wordt.
Is lenzen vloeistof met borax veilig voor dagelijks gebruik?
Voor de meeste contactlensdragers is lensvloeistof met borax bij dagelijks gebruik veilig. De hoeveelheid borax die je oog bereikt is klein, en het slijmvlies van het oog neemt zeer weinig op. Blootstelling via lensvloeistof is dan ook heel anders dan, bijvoorbeeld, het inslikken van borax of langdurig huidcontact met geconcentreerde oplossingen.
Er zijn wel situaties waarbij je extra alert moet zijn. Sommige mensen zijn gevoelig voor conserveringsmiddelen in lensvloeistof, inclusief boorzuur. Dat kan zich uiten in rode ogen, een branderig gevoel of een droog gevoel na het inzetten van de lenzen. In dat geval kun je overstappen op een conserveringsmiddelvrije lensvloeistof. Die zijn verkrijgbaar bij opticiens en drogisterijen.
Wanneer is lenzen vloeistof met borax juist niet geschikt?
Als je last hebt van een borate-overgevoeligheid, kun je beter kiezen voor een vloeistof zonder boorzuur of borax. Dit staat soms op de verpakking vermeld als “borate-free”. Vraag bij twijfel je opticien of oogarts om advies, want zij kennen de samenstelling van de meestgebruikte merken.
Voor zachte lenzen die je dagelijks draagt en ’s avonds schoonmaakt, is een all-in-one vloeistof met borax prima bruikbaar. Voor mensen die droge ogen hebben of al snel last krijgen van irritatie, is een conserveringsmiddelarme of conserveringsmiddelvrije variant een betere keuze. Gooi gebruikte vloeistof altijd weg en vul het lensdoosje niet bij met oude vloeistof: dat vergroot het risico op bacteriën, ongeacht welk conserveringsmiddel er in zit.
Lensvloeistof met borax is bij de lage concentraties die in producten voorkomen voor de meeste gebruikers geen probleem. Merk je irritatie of ongemak bij het dragen van je lenzen, dan loont het om de vloeistof te wisselen en je opticien te raadplegen.
Redactie
Joost