Na een EMDR-sessie kunnen lichamelijke klachten optreden zoals vermoeidheid, hoofdpijn, spierspanning, een zwaar gevoel in het lichaam of zelfs misselijkheid. Dit is geen teken dat er iets misgaat. Het is een normale reactie op een intensief verwerkingsproces dat diep ingrijpt op je zenuwstelsel en bewustzijn.
Waarom ontstaan lichamelijke klachten na EMDR?
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) werkt in op hoe traumatische herinneringen zijn opgeslagen in je brein en lichaam. Tijdens een sessie worden nare herinneringen actief opgeroepen terwijl je tegelijk de oogbewegingen volgt of een andere afleidende stimulus gebruikt. Dit vraagt veel van je systeem. Het zenuwstelsel wordt geactiveerd, net zoals dat oorspronkelijk het geval was tijdens het traumatische moment zelf.
Trauma zit niet alleen in je hoofd. Spanning, angst en stress worden ook opgeslagen in spieren, de buik, de borst en de ademhaling. Wanneer EMDR die herinneringen losmaakt, reageert je lichaam mee. Dat verklaard waarom je na een sessie lichamelijk moe, gespannen of zelfs pijnlijk kunt zijn.
Veelvoorkomende lichamelijke klachten na EMDR
De meest genoemde klachten na EMDR zijn:
- Vermoeidheid of uitputting, soms vergelijkbaar met griep
- Hoofdpijn of druk op het hoofd
- Spierspanning of spierpijn, vaak in nek, schouders en rug
- Een zwaar of loom gevoel in het hele lichaam
- Misselijkheid of maagklachten
- Duizeligheid of licht in het hoofd zijn
- Tintelingen of een verdoofd gevoel in handen of voeten
- Overmatig zweten of rillingen tijdens of na de sessie
Bij mensen die in behandeling zijn voor ernstige psychische klachten, zoals complexe PTSS, kunnen de lichamelijke reacties na EMDR heftiger zijn. De sessies raken dan dieper ingesleten patronen in het lichaam en het brein, en dat vraagt meer hersteltijd.
Hoe lang duren de klachten?
In de meeste gevallen verdwijnen de lichamelijke klachten na een EMDR-sessie binnen één tot twee dagen. Het is normaal om de avond na een sessie erg moe te zijn en vroeg te gaan slapen. Sommige mensen voelen zich de dag erna nog wat slaperig of wazig. Dat is het lichaam dat herstelt en verder verwerkt.
Het is goed om na een sessie bewust ruimte te geven aan herstel. Plan geen drukke afspraken direct na je behandeling. Kies voor een rustige avond, voldoende drinken, lichte beweging zoals een wandeling en vroeg naar bed gaan. Dit helpt het lichaam om de verwerking goed af te ronden.
Wanneer moet je contact opnemen met je therapeut?
Klachten die langer dan twee tot drie dagen aanhouden of die erg heftig zijn, verdienen aandacht. Neem dan contact op met je EMDR-therapeut. Dat geldt ook als je merkt dat je lichamelijke klachten gepaard gaan met sterke emotionele reacties, slaapproblemen, intrusies of het gevoel dat je de controle verliest. Een goede therapeut bespreekt dit vooraf met je en is bereikbaar voor vragen tussen sessies in.
Er zijn ook mensen bij wie EMDR tijdelijk een verergering van klachten geeft voordat het beter wordt. Dat is niet ongewoon bij traumaverwerking. Toch is het verstandig om dit altijd te bespreken met je behandelaar, zodat de therapie goed afgestemd blijft op wat je aankan.
Lichamelijke klachten als signaal van verwerking
Het klinkt misschien paradoxaal, maar lichamelijke klachten na EMDR zijn vaak een teken dat de behandeling werkt. Je lichaam is letterlijk aan het verwerken. Vergelijk het met spierpijn na intensief sporten: het voelt oncomfortabel, maar het is een teken dat er iets verandert. Bij EMDR verandert de manier waarop een traumatische herinnering is opgeslagen, en dat gaat niet altijd pijnloos.
Dat betekent niet dat je klachten moet wegduwen of bagatelliseren. Luister naar je lichaam. Geef jezelf de ruimte om te rusten, en vertel je therapeut eerlijk hoe je je voelt na elke sessie. Zo kan de behandeling in een goed tempo verlopen.
Lichamelijke klachten na EMDR zijn normaal en in de meeste gevallen tijdelijk. Ze horen bij een intensief verwerkingsproces en verdwijnen doorgaans binnen een dag of twee. Zorg goed voor jezelf na een sessie, houd klachten bij en bespreek alles eerlijk met je therapeut. Dat maakt de behandeling zo veilig en effectief mogelijk.
Redactie
Joost