Slapen met lenzen in: waarom je dat beter niet doet

Slapen met lenzen in is af te raden. Je ogen krijgen tijdens het slapen al minder zuurstof, en een contactlens maakt dat probleem groter. In de meeste gevallen is het gewoon niet veilig, ook niet als je het maar een keer doet of even een dutje doet.

Wat er gebeurt als je slaapt met lenzen in

Je ogen halen zuurstof rechtstreeks uit de lucht, niet alleen via je bloedbaan. Overdag knippert je ogen regelmatig, waardoor het traanvocht steeds ververst wordt en de lens vochtig en zuurstofrijk blijft. Als je je ogen sluit, stopt dat mechanisme. Een contactlens blokkeert dan extra de zuurstoftoevoer naar je hoornvlies.

Bij te weinig zuurstof reageert je hoornvlies door nieuwe bloedvaten aan te maken. Dat klinkt als een oplossing, maar het is juist een waarschuwingssignaal. Je hoornvlies hoort geen bloedvaten te hebben. Op de lange termijn kan dit je zicht aantasten. Bij eenmalig slapen is dit risico klein, maar het neemt toe bij herhaling.

Bacteriën spelen ook een rol. Onder een lens die blijft zitten tijdens het slapen kunnen bacteriën zich makkelijker ophopen. Je traanvocht kan ze minder goed wegspoelen als je ogen gesloten zijn. Dit vergroot de kans op een ooginfectie, zoals bacteriële conjunctivitis of in ernstige gevallen een hoornvliesontsteking (keratitis). Keratitis kan, als het niet snel behandeld wordt, blijvende schade geven.

De risico’s van slapen met lenzen op een rij

• Zuurstoftekort in het hoornvlies
• Rode, pijnlijke of geïrriteerde ogen bij het wakker worden
• Droge ogen door uitgedroogd traanvocht onder de lens
• Hogere kans op bacteriële infecties
• Bij herhaald gebruik: groei van bloedvaten in het hoornvlies
• In zeldzame gevallen: hoornvliesschade of blijvende visusvermindering

Daglenzen versus maandlenzen: maakt het uit?

Ja, dat maakt verschil. Daglenzen zijn bedoeld voor eenmalig gebruik en zijn dunner dan maandlenzen. Ze laten relatief goed zuurstof door, maar zijn absoluut niet gemaakt om in te slapen. Als je een daglens draagt en toch in slaap valt, verhoog je het risico op irritatie en infectie extra, omdat de lens al de hele dag heeft gezeten en het traanvocht aan het einde van de dag minder fris is.

Maandlenzen zijn iets steviger en laten in sommige gevallen iets meer zuurstof door, maar ook deze zijn in de meeste gevallen niet goedgekeurd om in te slapen. Er bestaan speciale lenzen die wél geschikt zijn voor nachtelijk dragen: de zogenoemde extended wear-lenzen of nachtlenzen (orthokeratologie-lenzen). Die zijn gemaakt van materialen met een hoge zuurstofpermeabiliteit en zijn specifiek voor dit doel goedgekeurd. Maar ook daarvoor geldt: gebruik ze alleen als je oogarts dit uitdrukkelijk heeft geadviseerd en als je regelmatig controles laat doen.

Wat als je per ongeluk in slaap bent gevallen met lenzen?

Doe de lenzen zo snel mogelijk uit als je wakker wordt. Wacht even als je ogen droog aanvoelen; knippert een paar keer of gebruik preservatiefvrije oogdruppels om de lens los te maken. Zit de lens echt vast, trek dan nooit met droge vingers. Breng eerst druppels aan, wacht een paar minuten en probeer het opnieuw.

Let daarna de rest van de dag op signalen van je ogen. Roodheid, pijn, een wazig gevoel of een verhoogde lichtgevoeligheid kunnen wijzen op een irritatie of een beginnende infectie. Gaan die klachten niet over binnen een dag, of worden ze erger? Ga dan naar je huisarts of oogarts. Wacht niet te lang: een ooginfectie kan snel verergeren.

Draag na zo’n nacht bij voorkeur een dag lang een bril. Je ogen hebben dan de kans om bij te komen zonder dat er opnieuw een lens op zit.

Wanneer is slapen met lenzen wel toegestaan?

Alleen als je oogarts expliciet extended wear-lenzen heeft voorgeschreven en jou geschikt heeft bevonden voor nachtelijk dragen. Dat is echt een uitzondering, geen regel. De meeste lensdragers vallen niet in die categorie. Controleer bij twijfel altijd de bijsluiter van je specifieke lens of vraag het na bij je opticien of oogarts. Ga nooit zelf op zoek naar een alternatief op basis van het materiaal of de naam van de lens.

Kom je regelmatig in de situatie dat je met lenzen in slaap valt, bespreek dat dan met je oogarts. Er zijn praktische oplossingen, zoals overstappen op een bril voor thuis of tijdelijk daglenzen gebruiken die je vlak voor het slapengaan verwijdert. Slapen met lenzen in is het risico in de meeste gevallen gewoon niet waard.